Power BI là gì? Khác Excel thế nào và khi nào nên dùng
Mục lục (10 phần)
Bạn làm báo cáo bằng Excel đã quen tay, rồi một ngày sếp nói: "Làm cái dashboard Power BI cho anh xem trên điện thoại". Power BI là gì, có phải học lại từ đầu không, và nó khác Excel ở đâu? Bài này trả lời ba câu đó bằng thông tin từ tài liệu chính thức của Microsoft, kèm một bảng so sánh để bạn biết việc nào nên làm bằng công cụ nào.
Power BI là gì?
Theo Microsoft, Power BI là nền tảng phân tích kinh doanh giúp kết nối dữ liệu, trực quan hoá và chia sẻ kết quả trong tổ chức. Nói gọn: Power BI lấy dữ liệu từ nhiều nguồn, ghép lại thành một mô hình, rồi biến thành báo cáo tương tác mà người xem có thể bấm lọc, xem chi tiết.
Power BI gồm ba phần chính:
- Power BI Desktopứng dụng miễn phí chạy trên Windows, dùng để kết nối dữ liệu, làm sạch, dựng mô hình và thiết kế báo cáo.
- Power BI servicedịch vụ trên nền web (app.powerbi.com) để đăng báo cáo, chia sẻ, làm việc nhóm, đặt lịch làm mới dữ liệu.
- Power BI Mobileứng dụng xem báo cáo trên điện thoại, máy tính bảng.
Hiện Power BI là một phần của Microsoft Fabric, nền tảng phân tích dữ liệu chung của Microsoft. Người dùng Power BI không cần chuyển đổi gì, giao diện vẫn như cũ.
Một báo cáo Power BI được làm thế nào?
- Lấy dữ liệutrong Power BI Desktop chọn Home > Get Data, chọn Excel, cơ sở dữ liệu hay nguồn trên mạng. Microsoft cho biết Desktop kết nối được hơn 100 nguồn dữ liệu.
- Làm sạchbấm Transform Data để mở Power Query Editor, xoá cột thừa, lọc dòng, đổi kiểu dữ liệu, rồi Close & Apply. Các bước được ghi lại, tháng sau chỉ cần làm mới.
- Dựng mô hìnhnối bảng bán hàng với bảng sản phẩm, bảng cửa hàng, bảng ngày bằng quan hệ (relationship), rồi viết các phép đo (measure) bằng DAX.
- Thiết kế báo cáokéo trường dữ liệu vào các biểu đồ, thêm bộ lọc.
- Đăng và chia sẻbấm Publish để đưa lên Power BI service, chia sẻ cho đồng nghiệp và đặt lịch làm mới.
Power BI khác Excel thế nào?
| Tiêu chí | Excel | Power BI |
|---|---|---|
| Hợp với việc gì | Tính toán linh hoạt, lập kế hoạch, mẫu biểu, bảng tính nhập liệu | Báo cáo, dashboard theo dõi định kỳ cho nhiều người xem |
| Giới hạn một trang tính | 1.048.576 dòng x 16.384 cột | Dữ liệu nạp vào mô hình; với giấy phép Pro, mô hình đăng lên service tối đa 1 GB |
| Cách viết công thức | Theo từng ô, ví dụ =SUMIFS(...) | DAX tính trên cả cột, cả bảng; kết quả đổi theo bộ lọc người xem chọn |
| Làm việc với nhiều bảng | Dùng XLOOKUP kéo cột từ bảng này sang bảng kia | Nối bảng bằng quan hệ trong mô hình, không cần chép cột |
| Cập nhật dữ liệu | Mở tệp, bấm Refresh hoặc chép dữ liệu mới | Đặt lịch làm mới trên service; với Pro tối đa 8 lần mỗi ngày |
| Chia sẻ | Gửi tệp hoặc chia sẻ qua OneDrive, SharePoint | Đăng lên service; người xem thường cần giấy phép Pro hoặc PPU, trừ khi nội dung nằm trên dung lượng Premium hay Fabric F64 trở lên |
| Phân quyền theo dòng | Không có sẵn; Microsoft ghi rõ Power Pivot trong Excel không hỗ trợ bảo mật theo dòng | Có bảo mật theo dòng (RLS): trưởng vùng Hà Nội chỉ thấy số Hà Nội |
| Máy Mac | Có Excel cho Mac | Desktop chỉ chạy trên Windows; trên Mac dùng service qua trình duyệt |
Tóm lại: Excel là bàn làm việc của một người, Power BI là bảng tin cho cả nhóm. Hai công cụ bổ sung cho nhau chứ không thay nhau.
Những thứ Excel và Power BI dùng chung
Tin tốt cho người đã giỏi Excel: phần lớn kỹ năng mang sang được.
- Power Querycó trong cả hai. Trong Excel, nó nằm ở nhóm Get & Transform Data trên thẻ Data, có trên Excel cho Windows, Excel cho Mac (Microsoft 365) và Excel cho web.
- DAXlà ngôn ngữ công thức dùng trong Power BI, Power Pivot trong Excel và Analysis Services. Measure viết trong Power Pivot dùng được trong PivotTable.
- Analyze in Exceltừ Power BI service, bạn mở mô hình dữ liệu trong Excel và dùng PivotTable như bình thường, dữ liệu vẫn kết nối với Power BI.
Ví dụ: ba measure DAX đầu tiên
Giả sử mô hình có bảng BanHang (cột DoanhThu, GiaVon) và bảng CuaHang (cột ThanhPho), đã nối với nhau. Ba measure cơ bản:
Doanh thu = SUM ( BanHang[DoanhThu] )
Tỉ suất lãi gộp = DIVIDE ( [Doanh thu] - SUM ( BanHang[GiaVon] ), [Doanh thu] )
Doanh thu Hà Nội = CALCULATE ( [Doanh thu], CuaHang[ThanhPho] = "Hà Nội" )
Measure thứ nhất giống SUM trong Excel, nhưng tự đổi kết quả khi người xem lọc theo tháng hay cửa hàng. DIVIDE trả về trống thay vì báo lỗi khi mẫu số bằng 0, gọn hơn IFERROR. CALCULATE tính lại một measure với bộ lọc khác, gần giống SUMIFS nhưng dùng được với mọi measure.
Khi nào dùng Excel, khi nào dùng Power BI?
Dùng Excel khi:
- Bạn cần tính nhanh một lần, thử nhiều giả định, lập ngân sách.
- Người nhận cần sửa số trực tiếp trên bảng.
- Dữ liệu nhỏ, một bảng, ít người xem.
Dùng Power BI khi:
- Báo cáo lặp lại hằng tuần, hằng tháng với cùng một khung.
- Dữ liệu đến từ nhiều nguồn: phần mềm bán hàng, kế toán, tệp Excel của chi nhánh.
- Nhiều người xem, mỗi người cần một góc nhìn hoặc chỉ được thấy một phần số liệu.
- Sếp muốn xem trên điện thoại.
Lộ trình cho người đã biết Excel
- Chắc nền Excelbảng dữ liệu chuẩn (mỗi cột một loại thông tin), SUMIFS, XLOOKUP, PivotTable. Nếu chưa vững PivotTable, xem bài Pivot Table phân tích dữ liệu bán hàng.
- Học Power Query ngay trong Excellàm sạch một tệp xuất từ phần mềm, lần sau chỉ cần làm mới.
- Chuyển sang Power BI Desktopnạp cùng dữ liệu, dựng mô hình sao (một bảng giao dịch ở giữa, các bảng danh mục xung quanh), thêm bảng ngày.
- Viết measure DAXrồi dựng một dashboard một trang trả lời 3 đến 5 câu hỏi của sếp.
Học tiếp
Khoá Phân tích dữ liệu với Excel và Power BI đi đúng lộ trình trên với một bộ dữ liệu bán lẻ xuyên suốt: làm sạch bằng Power Query, hàm cốt lõi, PivotTable, mô hình sao, DAX cơ bản, dashboard một trang và bảo mật theo dòng. Nếu bạn còn yếu phần hàm Excel, hãy bắt đầu với khoá Excel văn phòng.
Câu hỏi thường gặp
Power BI có miễn phí không?
Power BI Desktop miễn phí. Với giấy phép miễn phí, bạn tạo báo cáo cho riêng mình trên service nhưng không chia sẻ, cộng tác với người khác được. Muốn chia sẻ, bạn cần giấy phép Pro hoặc Premium Per User, hoặc tổ chức có dung lượng Premium, Fabric F64 trở lên. Giá xem trên trang chính thức của Microsoft.
Dùng máy Mac có học Power BI được không?
Power BI Desktop là ứng dụng Windows. Trên Mac, bạn có thể dùng Power BI service qua trình duyệt để xem và tạo một số báo cáo, hoặc chạy Windows qua máy ảo để dùng Desktop đầy đủ.
Có cần giỏi Excel trước khi học Power BI không?
Không bắt buộc, nhưng rất nên. Tư duy bảng dữ liệu, PivotTable và Power Query trong Excel giúp bạn học Power BI nhanh hơn nhiều.
Power BI có thay thế Excel không?
Không. Power BI hợp cho báo cáo định kỳ nhiều người xem; Excel vẫn là công cụ chính cho tính toán linh hoạt và nhập liệu. Microsoft còn có tính năng Analyze in Excel để hai công cụ dùng chung một mô hình dữ liệu.
Power BI và Excel là nhãn hiệu của Microsoft; Vietdemy không liên kết hay được Microsoft chứng thực.
Nguồn
- Microsoft Learn: What is Power BI?
- Microsoft Learn: Get started with Power BI Desktop
- Microsoft Learn: Power BI service features by license type
- Microsoft Support: Excel specifications and limits
- Microsoft Support: About Power Query in Excel
- Microsoft Learn: DAX overview
- Microsoft Learn: DIVIDE function (DAX)











