KPI cho nhân viên kinh doanh: cách viết và 3 bộ chỉ số mẫu
Mục lục (9 phần)
Nhiều công ty giao cho nhân viên kinh doanh đúng một KPI: doanh số tháng. Kết quả hay gặp là cuối tháng chạy số bằng chiết khấu sâu, ký cả khách khó thu tiền, rồi tháng sau bắt đầu lại từ con số không. Bài này chỉ bạn cách chọn chỉ số, viết một thẻ KPI rõ ràng, ba bộ KPI mẫu cho ba kiểu vị trí kinh doanh và cách nối KPI với thưởng mà không trái Bộ luật Lao động.
KPI cho nhân viên kinh doanh nên đo những gì
Một bộ KPI cân đối thường có ba lớp:
- Chỉ số kết quảđo cái cuối cùng công ty cần, như doanh số đã thu tiền, biên lợi nhuận gộp. Đo được chắc chắn nhưng chỉ biết khi đã muộn.
- Chỉ số dẫn dắtđo những việc tạo ra kết quả sau này, như số lịch hẹn, số báo giá gửi đi, giá trị cơ hội mới. Nhìn vào đây, quản lý biết sớm tháng này có hụt không.
- Chỉ số giữ ngưỡngchặn hành vi lệch khi chạy số, như công nợ quá hạn, tỉ lệ huỷ đơn. Không cần vượt, chỉ cần không vượt mức cho phép.
Thiếu lớp dẫn dắt, bạn biết hụt số khi đã muộn. Thiếu lớp giữ ngưỡng, bạn có thể đạt doanh số mà mất tiền.
Thư viện chỉ số kinh doanh kèm công thức
| Chỉ số | Công thức | Lớp |
|---|---|---|
| Doanh số thuần | Doanh số bán ra trừ hàng trả lại và chiết khấu | Kết quả |
| Doanh số đã thu tiền | Tổng tiền khách đã thanh toán trong kỳ, từ các đơn do nhân viên phụ trách | Kết quả |
| Biên lợi nhuận gộp | (Doanh số thuần - giá vốn) / doanh số thuần | Kết quả |
| Tỉ lệ hoàn thành chỉ tiêu | Thực đạt / chỉ tiêu x 100% | Kết quả |
| Tỉ lệ chốt | Số cơ hội thắng / (số cơ hội thắng + số cơ hội thua) trong kỳ | Chuyển đổi |
| Giá trị đơn trung bình | Doanh số / số đơn | Chuyển đổi |
| Chu kỳ bán hàng | Số ngày trung bình từ lúc tạo cơ hội đến lúc ký | Chuyển đổi |
| Số lịch hẹn, buổi demo | Đếm số buổi đã diễn ra, có ghi nhận trên CRM | Dẫn dắt |
| Giá trị cơ hội mới đủ điều kiện | Tổng giá trị cơ hội mới đạt tiêu chí đã thống nhất | Dẫn dắt |
| Tỉ lệ khách mua lại | Số khách có từ 2 đơn trở lên trong 12 tháng / tổng số khách | Kết quả |
| Công nợ quá hạn | Tiền khách nợ quá hạn thanh toán / tổng công nợ | Giữ ngưỡng |
| Tỉ lệ cập nhật CRM đúng hạn | Số cơ hội cập nhật trong 24 giờ / tổng số cơ hội có hoạt động | Giữ ngưỡng |
Không cần dùng hết. Mỗi người nên có khoảng 4-6 chỉ số, chọn theo kiểu bán hàng của vị trí đó.
Viết một thẻ KPI 7 dòng
Cuối tháng hay cãi nhau vì mỗi người hiểu KPI một kiểu: "doanh số" tính lúc ký hay lúc khách trả tiền? Viết thẻ KPI trước khi giao sẽ chặn việc này. Ví dụ thẻ cho chỉ số "Doanh số đã thu tiền":
| Dòng | Nội dung |
|---|---|
| Tên | Doanh số đã thu tiền |
| Định nghĩa | Tiền khách đã chuyển vào tài khoản công ty trong tháng, từ các đơn do nhân viên phụ trách trên CRM |
| Công thức | Tổng tiền thu trong tháng, trừ tiền hoàn cho khách trong cùng tháng |
| Nguồn dữ liệu | Sổ phụ ngân hàng do kế toán đối chiếu, khớp mã đơn trên CRM |
| Tần suất | Theo dõi hằng tuần, chốt ngày làm việc thứ 3 của tháng sau |
| Chỉ tiêu | Ngưỡng 70%, mục tiêu 100%, trần tính điểm 120% |
| Trọng số | 40% |
Ba bộ KPI mẫu theo vị trí
Các con số dưới đây là ví dụ minh hoạ để bạn thấy cách phân bổ. Chỉ tiêu thật phải dựa trên số liệu lịch sử của công ty bạn.
1. Tư vấn tuyển sinh qua điện thoại (trung tâm ngoại ngữ)
| KPI | Trọng số | Chỉ tiêu tháng (ví dụ) |
|---|---|---|
| Doanh số đã thu tiền | 40% | 300 triệu đồng |
| Tỉ lệ chốt từ buổi học thử | 25% | 25% |
| Số buổi học thử đặt được | 15% | 60 buổi |
| Cập nhật CRM trong 24 giờ | 10% | Từ 95% trở lên |
| Tỉ lệ hoàn học phí trong 30 ngày đầu | 10% | Không quá 5% |
2. Kinh doanh B2B (phần mềm cho doanh nghiệp)
| KPI | Trọng số | Chỉ tiêu quý (ví dụ) |
|---|---|---|
| Giá trị hợp đồng ký mới | 35% | 1,2 tỷ đồng |
| Doanh số đã thu tiền | 20% | 900 triệu đồng |
| Giá trị cơ hội mới đủ điều kiện | 15% | 3,6 tỷ đồng |
| Số buổi demo với người ra quyết định | 10% | 24 buổi |
| Tỉ lệ gia hạn của khách cũ | 10% | Từ 85% trở lên |
| Công nợ quá hạn trên 60 ngày | 10% | Không quá 5% tổng công nợ |
3. Nhân viên bán hàng tại cửa hàng
| KPI | Trọng số | Chỉ tiêu tháng (ví dụ) |
|---|---|---|
| Doanh số cá nhân | 45% | 180 triệu đồng |
| Giá trị đơn trung bình | 20% | 650.000 đồng |
| Số sản phẩm trung bình mỗi đơn | 15% | 1,8 sản phẩm |
| Tỉ lệ khách để lại số điện thoại tích điểm | 10% | Từ 60% trở lên |
| Điểm đánh giá của khách tại quầy | 10% | Từ 4,5/5 trở lên |
Cách tính điểm KPI: ví dụ từng bước
Quy tắc tính điểm (ví dụ một công ty tự đặt):
- Điểm từng KPI = tỉ lệ hoàn thành x trọng số, tối đa 120% tỉ lệ hoàn thành.
- KPI nào dưới 70% thì tính 0 điểm.
- KPI giữ ngưỡng: đạt thì nhận đủ trọng số, không đạt thì 0.
Anh Minh, tư vấn tuyển sinh, kết quả tháng 10 theo bộ KPI số 1:
| KPI | Thực đạt | Hoàn thành | Điểm |
|---|---|---|---|
| Doanh số đã thu tiền | 270 triệu | 90% | 90% x 40 = 36 |
| Tỉ lệ chốt | 30% | 120% (chạm trần) | 120% x 25 = 30 |
| Số buổi học thử | 48 buổi | 80% | 80% x 15 = 12 |
| Cập nhật CRM | 97% | Đạt ngưỡng | 10 |
| Tỉ lệ hoàn học phí | 3% | Đạt ngưỡng | 10 |
| Tổng | 98 |
Nếu quy chế thưởng của công ty ghi: dưới 70 điểm không có thưởng KPI, 70-89 điểm nhận 50% mức thưởng, 90-109 điểm nhận 100%, từ 110 điểm nhận 130%, thì anh Minh nhận 100% mức thưởng KPI tháng 10. Bảng này cho thấy anh Minh chốt tốt nhưng thiếu khách đầu vào, nên tháng sau quản lý cần hỗ trợ phần đặt lịch học thử chứ không phải kỹ năng chốt.
Nối KPI với lương thưởng: những điểm luật cần biết
Các điều dưới đây theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, có hiệu lực từ 01/01/2021, hiện vẫn áp dụng (văn bản hợp nhất mới nhất là 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026). Nội dung chỉ để tham khảo, không thay tư vấn pháp lý.
- Thưởng gắn với kết quả công việc (Điều 104).Thưởng do người sử dụng lao động quyết định, căn cứ kết quả sản xuất kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động. Quy chế thưởng phải công bố công khai tại nơi làm việc, sau khi tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở nếu công ty có tổ chức này. Vì vậy, nên đưa cách tính điểm KPI và mức thưởng vào quy chế thưởng thành văn.
- Không được phạt tiền, cắt lương thay cho kỷ luật (Điều 127 khoản 2)."Không đạt KPI thì trừ 2 triệu lương" là cách làm có rủi ro. Phần biến đổi theo KPI nên thiết kế là thưởng hoặc hoa hồng theo quy chế, không phải khoản trừ vào lương đã thoả thuận.
- Khấu trừ lương rất hẹp (Điều 102).Công ty chỉ được khấu trừ lương để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản, và mỗi tháng không quá 30% tiền lương thực trả sau khi trích nộp bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân.
- Không hoàn thành công việc (Điều 36 khoản 1 điểm a).Công ty có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng khi người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc, xác định theo tiêu chí trong quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc. Quy chế này do công ty ban hành nhưng phải tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở nếu có. Nếu KPI là căn cứ đánh giá, hãy ghi rõ trong quy chế.
Học thêm
Nếu bạn còn phân vân dùng OKR hay KPI cho đội, đọc bài OKR và KPI khác nhau thế nào. Khoá OKR và KPI: quản trị hiệu suất cho quản lý có thư viện KPI cho kinh doanh và các phòng ban khác, bài thực hành viết từ điển KPI, và một chương riêng về nối KPI với đánh giá, lương thưởng có lưu ý theo Bộ luật Lao động 2019.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi nhân viên kinh doanh nên có bao nhiêu KPI?
Khoảng 4-6 chỉ số là vừa. Ít hơn thì dễ chạy lệch theo một con số, nhiều hơn thì mỗi chỉ số có trọng số quá nhỏ và nhân viên không biết nên ưu tiên gì.
Có nên giao KPI số cuộc gọi mỗi ngày không?
Chỉ nên dùng với người mới hoặc trong giai đoạn đầu, và trọng số thấp. Đếm cuộc gọi dễ dẫn tới gọi cho đủ số. Số lịch hẹn hay số buổi học thử thường là chỉ số dẫn dắt tốt hơn.
Không đạt KPI có bị trừ lương không?
Theo Điều 127 khoản 2 Bộ luật Lao động 2019, công ty không được phạt tiền hay cắt lương thay cho xử lý kỷ luật. Mức thưởng theo KPI có thể thấp hoặc bằng 0 nếu quy chế thưởng đã công bố ghi như vậy. Đây là thông tin tham khảo, không thay tư vấn pháp lý.
Đặt chỉ tiêu cho nhân viên mới thế nào?
Dùng chỉ tiêu tăng dần trong 2-3 tháng đầu, ví dụ 50%, 75% rồi 100% chỉ tiêu chuẩn, và tăng trọng số chỉ số dẫn dắt trong giai đoạn này.
Nguồn
- Bộ luật Lao động 2019, Điều 104 (Thưởng): hethongphapluat.com, tra ngày 22/11/2026.
- Bộ luật Lao động 2019, Điều 127 (Các hành vi bị nghiêm cấm khi xử lý kỷ luật lao động): hethongphapluat.com, tra ngày 22/11/2026.
- Bộ luật Lao động 2019, Điều 102 (Khấu trừ tiền lương): hethongphapluat.com, tra ngày 22/11/2026.
- Bộ luật Lao động 2019, Điều 36 (Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động): hethongphapluat.com, tra ngày 22/11/2026.
- Văn bản hợp nhất Bộ luật Lao động số 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 (Công báo số 131 ngày 28/02/2026): bản PDF Công báo, tra ngày 22/11/2026.












