Học Python cho người đi làm: từ Excel sang Python trong 8 tuần

Mỗi thứ Hai bạn mở hàng chục tệp Excel, chép dán, làm sạch, tổng hợp rồi định dạng lại báo cáo. Công việc không khó, chỉ lặp lại và dễ sai. Bài này giới thiệu khoá Python cho người đi làm: phân tích dữ liệu và tự động hoá công việc trên Vietdemy, dành cho người muốn học Python cho người đi làm mà chưa từng lập trình: khoá giải quyết vấn đề gì, cách khoá "phiên dịch" Excel sang Python, học gì trong 9 chương và ai nên học.

Khi Excel bắt đầu chậm hơn công việc

Excel là công cụ tuyệt vời, và khoá này không bảo bạn bỏ nó. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy bạn đang dùng Excel cho việc Python làm nhanh hơn:

• Báo cáo tuần cần mở và gộp nhiều tệp từ các chi nhánh, mỗi tuần làm lại từ đầu.
• Tệp xuất từ phần mềm có lỗi lặp lại: tên khách viết lung tung, mã đơn lẫn chữ, ngày tháng sai định dạng.
• Một chuỗi thao tác chỉ mình bạn biết làm, nghỉ phép là cả phòng chờ.
• Cần đổi tên hàng trăm tệp, tách một bảng thành nhiều tệp theo chi nhánh, hay soạn sẵn email báo cáo cho từng người.

Với Python, bạn viết các bước một lần, lần sau chỉ cần chạy lại. Các bước được ghi rõ trong code nên người khác đọc được và kiểm được.

Học Python cho người đi làm bằng cách "phiên dịch" từ Excel

Chữ ký của khoá là bảng "phiên dịch" Excel sang pandas: mỗi kỹ năng Python đặt cạnh một thao tác Excel bạn đã quen. Bạn không học lại từ đầu mà chuyển kỹ năng đang có sang một công cụ mạnh hơn.

Suốt khoá, bạn làm chuyên viên kinh doanh của Bình Minh Phát, một nhà phân phối văn phòng phẩm hư cấu có 5 chi nhánh. Bộ dữ liệu gồm 2.138 dòng đơn hàng có lỗi thật để luyện làm sạch và 130 tệp báo cáo tuần để luyện tự động hoá.

Nội dung 9 chương

1. Bắt đầu: Python cho người dùng Excel.
   Chạy Python trên trình duyệt (Google Colab, không cần cài) hoặc trên máy (Anaconda và VS Code); ô code, phép tính, đọc thông báo lỗi.
2. Biến, kiểu dữ liệu, chuỗi, list và dict.
   Làm sạch tên khách, cắt mã đơn, soạn câu thông báo, tra bảng giá.
3. Điều kiện, vòng lặp và hàm.
   Hoa hồng bậc thang, phân loại đơn, gói công thức để dùng lại, xử lý lỗi.
4. pandas: đọc, lọc và làm sạch.
   Đọc tệp Excel, CSV; chọn cột, lọc dòng, sắp xếp; làm sạch tệp thô và kiểm kết quả bằng hai đường.
5. pandas: groupby, merge, pivot_table và dữ liệu theo thời gian.
   Bảng tháng, tăng trưởng, thứ trong tuần; trả lời 5 câu hỏi của trưởng phòng kinh doanh.
6. Biểu đồ và báo cáo Excel định dạng sẵn.
   Biểu đồ matplotlib có tiêu đề là kết luận; tệp Excel có biểu đồ, tô màu có điều kiện bằng openpyxl.
7. Tự động hoá công việc.
   Gộp 130 tệp trong một lần chạy, đổi tên tệp hàng loạt an toàn (chạy thử, kiểm trùng, ghi nhật ký), soạn sẵn email báo cáo (minh hoạ, không gửi thật), đọc JSON và gọi API cơ bản.
8. Dùng AI để viết và kiểm code an toàn.
   Hỏi AI đúng cách với dữ liệu giả, 5 lỗi hay gặp trong code do AI viết và cách bắt bằng assert.
9. Dự án cuối và bài kiểm tra cuối khoá.
   Tự động hoá báo cáo bán hàng hằng tuần.

Dự án cuối: báo cáo tuần chạy bằng một lần bấm

Bạn viết một chương trình đọc 130 tệp của 5 chi nhánh, so với tuần trước, trung bình 4 tuần và mục tiêu, gắn cảnh báo, rồi xuất một tệp Excel 4 sheet có biểu đồ cùng một thư tóm tắt soạn sẵn. Dự án có thang chấm 5 tiêu chí x 4 mức và bài giải mẫu đạt mức cao nhất để tự đối chiếu.

Code chạy thật, kết quả là đầu ra thật

Mọi đoạn code trong bài đều được chạy trước khi đưa vào khoá; kết quả in trong bài là đầu ra thật. Đáp án quiz được tính bằng code trên chính dữ liệu của khoá. Mỗi chương có notebook (.ipynb) và tệp .py tải về, bài thực hành có đáp án mẫu và bảng tóm tắt một trang.

Khoá học dành cho ai và không dành cho ai

Phù hợp với:

• Nhân viên văn phòng, kinh doanh, kế toán, mua hàng, vận hành mất nhiều giờ mỗi tuần cho báo cáo Excel lặp lại.
• Người đã quen Excel, chưa từng lập trình, muốn bắt đầu Python bài bản.
• Trưởng nhóm muốn tự động hoá quy trình báo cáo của đội; doanh nghiệp cần đào tạo nhiều nhân viên (mua theo số người học).

Chưa phù hợp nếu bạn:

• Chưa quen Excel cơ bản. Khoá dựa vào phép so sánh với Excel, nên bạn cần biết hàm, lọc, PivotTable ở mức thường dùng.
• Muốn trở thành lập trình viên phần mềm hay học machine learning. Khoá tập trung vào dữ liệu văn phòng và tự động hoá.
• Cần dashboard tương tác cho lãnh đạo. Phần này khoá Excel và Power BI làm tốt hơn, giới thiệu trong bài học phân tích dữ liệu Excel, Power BI.

Câu hỏi thường gặp

Học Python cho người đi làm có khó không nếu chưa từng lập trình?

Khoá viết cho đúng người chưa từng lập trình. Mỗi khái niệm được đặt cạnh một thao tác Excel quen thuộc, ví dụ lấy từ hoá đơn, mã đơn, bảng giá, hoa hồng.

Có phải cài phần mềm không?

Không bắt buộc. Bạn có thể chạy Python ngay trên trình duyệt bằng Google Colab. Nếu muốn chạy trên máy, chương 1 hướng dẫn Anaconda và VS Code.

Có được dùng ChatGPT hay trợ lý AI để viết code không?

Được, và khoá có hẳn một chương về việc này. Nguyên tắc là không đưa dữ liệu mật vào công cụ AI, và luôn kiểm code bằng dữ liệu nhỏ có đáp án tính tay.

Khoá kéo dài bao lâu?

Khoá có khoảng 13,9 giờ học, thiết kế cho nhịp 8 tuần. Bạn có quyền truy cập 365 ngày nên có thể giãn lịch nếu bận.

Viết dòng code đầu tiên

Bài đầu tiên, khoá học giúp bạn làm được gì, được mở để học thử miễn phí. Hãy xem đề cương khoá Python cho người đi làm, đọc bài học thử, rồi ghi lại một báo cáo bạn làm đi làm lại mỗi tuần. Đó sẽ là ứng viên đầu tiên để tự động hoá. Nếu bạn đang cân nhắc chuyển hướng sang nghề dữ liệu, bài ngành data science là ngành gì giúp bạn hình dung con đường dài hơn.

Python là nhãn hiệu của Python Software Foundation; Google Colab của Google; Anaconda của Anaconda, Inc.; Excel, VS Code của Microsoft; ChatGPT và các trợ lý AI khác thuộc chủ sở hữu tương ứng. Vietdemy không liên kết với các tổ chức này. Giao diện phần mềm có thể thay đổi theo phiên bản.