Hoá đơn điện tử từ máy tính tiền: ai phải dùng, lập thế nào 2026
Mục lục (8 phần)
Từ ngày 01/7/2026, quy định về hoá đơn chuyển sang Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thay cho Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Với quán ăn, tiệm tạp hoá, cửa hàng bán lẻ hay hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đồng, câu hỏi thực tế nhất là: mình có phải dùng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền không, và làm thế nào cho đúng. Bài này trả lời theo từng điều khoản, kèm quy trình và ví dụ.
Lưu ý: nội dung tham khảo, không thay tư vấn thuế hay pháp lý. Văn bản được tra cứu đến 22/11/2026. Với trường hợp cụ thể, hãy hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc kế toán của bạn.
Hoá đơn điện tử từ máy tính tiền là gì?
Theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 254/2026, hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu điện tử với cơ quan thuế (gọi tắt là hoá đơn điện tử từ máy tính tiền) là hoá đơn do người bán lập từ hệ thống tính tiền, dữ liệu được chuyển đến cơ quan thuế theo định dạng chuẩn. Nó có thể là hoá đơn có mã của cơ quan thuế, hoá đơn không có mã, hoặc dữ liệu điện tử để người mua tự truy xuất, kê khai.
"Máy tính tiền" không nhất thiết là một chiếc máy riêng: khoản 4 Điều 3 định nghĩa đó là hệ thống gồm một hoặc nhiều thiết bị điện tử kết hợp bằng giải pháp công nghệ thông tin, có chức năng tính tiền, lưu giao dịch và số liệu bán hàng.
Trên hoá đơn, bạn nhận ra loại này qua chữ M ở ký tự thứ tư của ký hiệu (Phụ lục I Thông tư 91/2026/TT-BTC). Ví dụ ký hiệu 1C26MYY: hoá đơn giá trị gia tăng (số 1), có mã của cơ quan thuế (C), lập năm 2026 (26), khởi tạo từ máy tính tiền (M), hai ký tự cuối YY do người bán tự đặt.
Ai phải dùng hoá đơn điện tử từ máy tính tiền?
| Trường hợp | Phải dùng gì | Căn cứ |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh bán trực tiếp đến người tiêu dùng trong các ngành: trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ (trừ ô tô, mô tô, xe máy), ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, dịch vụ hỗ trợ trực tiếp vận tải đường bộ, nghệ thuật, vui chơi giải trí, chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác | Hoá đơn điện tử từ máy tính tiền. Nếu đã đăng ký hoá đơn điện tử có mã hoặc không có mã thì không bắt buộc đăng ký thêm loại từ máy tính tiền | Điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026 |
| Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng | Hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hoá đơn điện tử từ máy tính tiền | Điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026; khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (sửa bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP) |
| Hộ, cá nhân kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng | Như dòng trên, không phụ thuộc doanh thu | Điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026 |
| Hộ, cá nhân kinh doanh doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống | Không bắt buộc; được tự nguyện đăng ký nếu có nhu cầu | Điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026; điểm b khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026 (đã sửa) |
Hai chi tiết hộ kinh doanh hay bỏ sót, theo khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026 được Nghị định 141/2026 viết lại (Nghị định 141 có hiệu lực từ 01/01/2026):
- Vượt ngưỡng giữa năm: hộ mới ra kinh doanh, hoặc năm trước chưa trên 1 tỷ nhưng trong năm doanh thu vượt 1 tỷ, phải đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử trong 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu luỹ kế trên 1 tỷ đồng.
- Nhiều cửa hàng: dùng chung mã số thuế của hộ cho tất cả cửa hàng và ghi rõ mã địa điểm kinh doanh trên hoá đơn.
Những trường hợp không phải dùng hoá đơn điện tử
Điều 7 Nghị định 254/2026 liệt kê 8 nhóm trường hợp. Ba nhóm liên quan nhiều đến hộ kinh doanh:
- Hộ, cá nhân bán hàng hoá, dịch vụ thuộc trường hợp bên mua lập bảng kê thu mua theo pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ khi đã đăng ký dùng hoá đơn điện tử (khoản 1).
- Hộ, cá nhân cho thuê bất động sản, hoặc cung cấp nội dung số (trò chơi, phim, ảnh, nhạc, quảng cáo số) cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài (khoản 2).
- Hộ, cá nhân làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp đã khấu trừ thuế (khoản 3).
Hoá đơn từ máy tính tiền cần những nội dung gì?
Khoản 4 Điều 10 Nghị định 254/2026 quy định năm nội dung:
- Tên, địa chỉ, mã số thuế người bán.
- Tên, địa chỉ, mã số thuế, số định danh cá nhân hoặc số điện thoại của người mua, nếu người mua yêu cầu.
- Tên hàng hoá, dịch vụ, đơn giá, số lượng, giá thanh toán. Tổ chức kinh tế nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ phải ghi rõ giá chưa thuế, thuế suất, tiền thuế và tổng tiền có thuế.
- Thời điểm lập hoá đơn.
- Mã của cơ quan thuế (với hoá đơn có mã) hoặc dữ liệu để người mua truy xuất, kê khai.
Người bán gửi hoá đơn qua tin nhắn, thư điện tử hoặc đưa đường dẫn, mã QR để khách tự tải về. Theo khoản 9 Điều 8, hoá đơn từ máy tính tiền không bắt buộc có chữ ký số, và khoản chi mua hàng có hoá đơn loại này (tra được trên Hệ thống thông tin quản lý thuế) được xác định là khoản chi có đủ hoá đơn hợp pháp khi tính nghĩa vụ thuế.
Quy trình đăng ký và sử dụng
- Chọn giải phápphần mềm bán hàng có tích hợp hoá đơn điện tử từ máy tính tiền, của một tổ chức cung cấp dịch vụ hoá đơn điện tử.
- Đăng kýkhai Mẫu số 01/ĐKTĐ-HĐĐT qua tổ chức cung cấp dịch vụ (khoản 1 Điều 6 Thông tư 91/2026). Trong 01 ngày làm việc, hệ thống của cơ quan thuế tự đối chiếu thông tin người đại diện, chủ hộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, kể cả thông tin sinh trắc học.
- Nhận thông báo chấp nhậntheo Mẫu số 01/TB-ĐKĐT gửi qua tổ chức cung cấp dịch vụ hoặc gửi trực tiếp.
- Cài đặtdanh mục hàng hoá, giá bán, thuế suất, ký hiệu hoá đơn có chữ M.
- Bán hàngmỗi lần thu tiền, lập hoá đơn ngay trên hệ thống và gửi hoặc cho khách quét mã QR.
- Cuối ngàyvới hoá đơn có mã, người bán gửi dữ liệu hoá đơn từ máy tính tiền đến cơ quan thuế (khoản 3 Điều 15 Nghị định 254/2026). Hãy kiểm tra trạng thái gửi trên phần mềm.
- Lập saivới hoá đơn từ máy tính tiền, người bán lập hoá đơn thay thế cho hoá đơn đã lập sai (điểm c khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026).
Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ và cá nhân kinh doanh ở địa bàn có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn được miễn phí dịch vụ hoá đơn điện tử trong 12 tháng kể từ khi bắt đầu sử dụng (khoản 1 Điều 11 Nghị định 254/2026).
Ví dụ: quán cơm vượt ngưỡng giữa năm
Quán cơm của chị Hạnh ở Đà Nẵng (giả định) có doanh thu năm 2025 khoảng 900 triệu đồng nên đầu năm 2026 chưa dùng hoá đơn điện tử. Chị khai thuế theo quý. Đến hết quý III/2026, doanh thu luỹ kế là 1,05 tỷ đồng.
- Kỳ tính thuế có doanh thu luỹ kế vượt 1 tỷ là quý III, ngày cuối cùng là 30/9/2026. Chị phải đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử trong 30 ngày tính từ ngày đó.
- Quán ăn bán trực tiếp cho người tiêu dùng nên chị chọn hoá đơn điện tử từ máy tính tiền: khách thanh toán xong, máy in phiếu có mã QR, khách nào cần thì quét để lấy hoá đơn.
- Công ty đặt cơm trưa đề nghị ghi tên, mã số thuế: chị nhập thông tin người mua, hoá đơn vẫn lập từ máy tính tiền.
Khoá Thuế hộ kinh doanh và bán hàng online gồm 9 chương, 69 bài, có riêng chương "Hoá đơn điện tử và máy tính tiền". Nếu bạn là kế toán doanh nghiệp, khoá Thuế TNDN và hoá đơn điện tử cho kế toán có chương về hoá đơn điện tử theo Nghị định 254/2026 và Thông tư 91/2026. Bài thuế hộ kinh doanh 2026 tóm tắt cách tính và lịch kê khai.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ có phải dùng hoá đơn điện tử từ máy tính tiền không?
Không bắt buộc, trừ khi bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng. Hộ dưới ngưỡng có nhu cầu thì được tự nguyện đăng ký hoá đơn có mã hoặc hoá đơn từ máy tính tiền (điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026).
Hoá đơn từ máy tính tiền có cần chữ ký số không?
Không bắt buộc, theo điểm b khoản 9 Điều 8 Nghị định 254/2026. Hoá đơn vẫn phải nhận biết được là hoá đơn in từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Doanh nghiệp mua hàng nhận hoá đơn từ máy tính tiền có được tính vào chi phí không?
Được, nếu tra cứu được hoá đơn trên Hệ thống thông tin quản lý thuế. Điểm c khoản 9 Điều 8 Nghị định 254/2026 xác định đây là khoản chi có đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp khi xác định nghĩa vụ thuế. Các điều kiện khác của khoản chi được trừ vẫn áp dụng.
Lập sai hoá đơn từ máy tính tiền thì sửa thế nào?
Người bán lập hoá đơn thay thế cho hoá đơn đã lập sai, theo điểm c khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC, thay vì lập hoá đơn điều chỉnh như một số loại hoá đơn khác.
Nguồn
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 về hoá đơn điện tử, chứng từ điện tử: Điều 3, 6, 7, 8 (khoản 9), 10 (khoản 4), 11, 15, 43.
- Thông tư 91/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026: Điều 6, Điều 10 khoản 1, Phụ lục I (ký hiệu hoá đơn).
- Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 sửa khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
- Công văn 4831/CT-CS năm 2026 của Cục Thuế giới thiệu điểm mới của Nghị định 254/2026 và Thông tư 91/2026.












