Chứng chỉ hành nghề chứng khoán 2026: điều kiện, thi sát hạch, hồ sơ và cách ôn
Mục lục (8 phần)
Muốn làm môi giới, phân tích hay quản lý quỹ ở công ty chứng khoán, bạn cần chứng chỉ hành nghề chứng khoán do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cấp. Từ cuối năm 2025 đến nay, quy định về chứng chỉ đã thay đổi khá nhiều: Nghị định 245/2025/NĐ-CP gộp hồ sơ thi và hồ sơ cấp chứng chỉ, Thông tư 135/2025/TT-BTC thay Thông tư 197/2015, chứng chỉ chuyển sang dạng điện tử và người hành nghề phải tập huấn hằng năm. Bài này tóm tắt những gì bạn cần biết, có ghi căn cứ để tự kiểm tra. Văn bản tra cứu đến 02/11/2026; đây là thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.
Chứng chỉ hành nghề chứng khoán là gì, có mấy loại?
Là văn bản (bản giấy hoặc điện tử) do UBCKNN cấp để một cá nhân làm việc tại công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, chi nhánh của các công ty nước ngoài tại Việt Nam hoặc công ty đầu tư chứng khoán (Thông tư 135/2025 Điều 2). Luật Chứng khoán Điều 97 quy định ba loại:
| Loại | Được làm | Chứng chỉ chuyên môn cần có |
|---|---|---|
| Môi giới chứng khoán | Môi giới, tư vấn đầu tư | Cơ bản về chứng khoán; Pháp luật; Phân tích và đầu tư; Môi giới và tư vấn đầu tư |
| Phân tích tài chính | Thêm tự doanh, bảo lãnh phát hành | Thêm Tư vấn tài chính và bảo lãnh phát hành; Phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp |
| Quản lý quỹ | Thêm quản lý danh mục, quản lý quỹ | Thêm Quản lý quỹ và tài sản; tối thiểu 03 năm kinh nghiệm phù hợp |
Căn cứ: Nghị định 155/2020/NĐ-CP Điều 213, 216 (sửa bởi Nghị định 245/2025). Muốn làm nghiệp vụ phái sinh, bạn cần thêm chứng chỉ chuyên môn Chứng khoán phái sinh.
Điều kiện để được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán
Theo Luật Chứng khoán Điều 97 khoản 2, bạn cần đủ bốn điều kiện:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, không đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị cấm hành nghề chứng khoán.
- Có trình độ từ đại học trở lên.
- Có trình độ chuyên môn về chứng khoán, thể hiện bằng các chứng chỉ chuyên môn hoặc chứng chỉ tương đương.
- Đạt kỳ thi sát hạch phù hợp với loại chứng chỉ đề nghị cấp. Người nước ngoài đã có chứng chỉ chuyên môn hoặc đã hành nghề hợp pháp ở nước ngoài phải đạt sát hạch phần pháp luật Việt Nam.
Học tám chứng chỉ chuyên môn ở đâu, ai được miễn học?
Thông tư 135/2025 Điều 3 liệt kê tám khoá học do Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán (SRTC, thuộc UBCKNN) hoặc trường đại học liên kết tổ chức. Chứng chỉ được cấp trong 15 ngày sau khi bạn đạt kiểm tra. Hai trường hợp được miễn học nhưng vẫn phải kiểm tra: cử nhân các ngành Kinh tế học, Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng - Bảo hiểm, Kế toán - Kiểm toán được miễn học khoá Những vấn đề cơ bản; cử nhân luật kinh tế được miễn học khoá Pháp luật.
Có CFA, ACCA thì sao?
- CIIA hoặc đã đạt CFA bậc II trở lên: tương đương 5 chứng chỉ (cơ bản, phân tích và đầu tư, phân tích báo cáo tài chính, quản lý quỹ và tài sản, phái sinh).
- ACCA, CPA, chứng chỉ kiểm toán viên, kế toán viên do Bộ Tài chính cấp, đã đạt CFA bậc I hoặc CIIA bậc I: tương đương 2 chứng chỉ (cơ bản, phân tích báo cáo tài chính).
- Chứng chỉ hành nghề hợp pháp ở nước ngoài: tương đương tất cả chứng chỉ chuyên môn.
Không chứng chỉ quốc tế nào thay được chứng chỉ Pháp luật về chứng khoán hay Môi giới và tư vấn đầu tư (Thông tư 135/2025 Điều 4).
Thi sát hạch chứng chỉ hành nghề chứng khoán gồm những gì?
Kỳ sát hạch do UBCKNN tổ chức, gồm hai phần: pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán Việt Nam và phần chuyên môn theo loại chứng chỉ (Nghị định 155 Điều 213 khoản 5a, do Nghị định 245/2025 bổ sung). Thi trắc nghiệm trên máy tính.
| Loại chứng chỉ | Thời gian làm bài |
|---|---|
| Môi giới | 120 phút, mỗi phần 60 phút |
| Phân tích tài chính | 150 phút, mỗi phần 75 phút |
| Quản lý quỹ | 180 phút, mỗi phần 90 phút |
Nguồn: Thông báo 03/2026 của Hội đồng thi sát hạch (đợt I năm 2026). Số câu hỏi của mỗi phần chưa được nêu trong các văn bản và thông báo chúng tôi tra được, nên hãy xem thông báo của đợt bạn dự thi.
Bao nhiêu điểm thì đạt?
Thông báo 09/UBCK-HĐTSH ngày 14/9/2026 nêu rõ: người dự thi đạt khi trả lời đúng từ 60% câu hỏi trở lên của mỗi phần, ở cả hai phần. Điểm phần này không bù cho phần kia. Bài thi trắc nghiệm trên máy không được phúc khảo; phần mềm báo điểm ngay khi bạn nộp bài.
Trượt một phần thì sao?
Bạn được thi lại phần chưa đạt trong vòng 01 năm kể từ ngày UBCKNN thông báo kết quả lần đầu, hoặc ở kỳ thi gần nhất liền sau; quá hạn phải thi lại cả hai phần (Nghị định 155 Điều 213 khoản 6, sửa bởi Nghị định 245/2025).
Hồ sơ và chi phí dự thi
Từ Nghị định 245/2025, hồ sơ đăng ký dự thi đồng thời là hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ. Bộ hồ sơ theo Phụ lục 02 Thông báo 09/2026 gồm: giấy đăng ký dự thi và đề nghị cấp chứng chỉ, bản thông tin cá nhân, Phiếu lý lịch tư pháp số 1, bản sao bằng đại học trở lên, chứng chỉ tương đương nếu có, 02 ảnh 4 x 6, và xác nhận 03 năm kinh nghiệm nếu thi quản lý quỹ. Bạn có thể nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công hoặc hệ thống thủ tục hành chính của UBCKNN, nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện. Tiền dự thi đợt III năm 2026 là 1.000.000 đồng mỗi loại chứng chỉ.
Lưu ý quan trọng: nếu chưa nộp Phiếu lý lịch tư pháp cùng hồ sơ, bạn phải nộp trong 20 ngày kể từ khi kết quả thi được công bố; quá hạn thì phải thi lại.
Sau khi có chứng chỉ: điện tử, tập huấn và thu hồi
- UBCKNN công bố kết quả trong 15 ngày sau đợt thi và ra quyết định cấp chứng chỉ trong 30 ngày kể từ khi thông báo kết quả.
- Thông tư 135/2025: khi hệ thống quản lý người hành nghề chính thức hoạt động, UBCKNN chỉ cấp chứng chỉ điện tử; chứng chỉ giấy phải chuyển đổi trong 01 năm kể từ khi có hướng dẫn.
- Từ 01/01/2027, người hành nghề phải tập huấn tối thiểu 08 giờ mỗi năm (không bắt buộc trong năm được cấp chứng chỉ).
- Không hành nghề 03 năm liên tục thì bị thu hồi chứng chỉ; bị thu hồi vì vi phạm hành vi bị cấm thì không được cấp lại (Luật Chứng khoán Điều 97).
Ôn thi thế nào cho hiệu quả?
Vì phải đạt 60% ở từng phần, đừng dồn sức cho phần mạnh. Phần pháp luật hay hỏi các con số như cổ đông lớn từ 5%, chào bán ra công chúng từ 100 nhà đầu tư, ngưỡng chào mua công khai 25%, vốn điều lệ tối thiểu của công ty chứng khoán. Phần chuyên môn có nhiều câu tính: giá trị thời gian của tiền, giá trái phiếu, CAPM, chỉ số tài chính, ký quỹ. Bạn được mang máy tính cầm tay trong danh sách cho phép vào phòng thi.
Khoá Ôn thi chứng chỉ hành nghề chứng khoán của Vietdemy có 40 bài học theo văn bản mới nhất, 168 câu quiz có lời giải, hai đề thi thử bấm giờ theo cấu trúc hai phần, cùng bảng con số pháp luật và bảng công thức. Nếu bạn cần nền tảng đọc báo cáo tài chính, hãy xem thêm khoá Đọc hiểu báo cáo tài chính; nếu đang học CFA (được tính là chứng chỉ tương đương), xem CFA® Level I tự học trọn bộ.
Câu hỏi thường gặp
Không học ngành kinh tế có thi chứng chỉ hành nghề chứng khoán được không?
Được, miễn là bạn có bằng đại học trở lên và đủ các chứng chỉ chuyên môn theo loại chứng chỉ đăng ký. Bạn chỉ không được hưởng ưu đãi miễn học khoá Những vấn đề cơ bản.
Chứng chỉ hành nghề chứng khoán có thời hạn không?
Luật không ghi thời hạn, nhưng chứng chỉ bị thu hồi nếu bạn không hành nghề 03 năm liên tục, không còn đáp ứng điều kiện hoặc vi phạm hành vi bị cấm. Từ 2027 bạn còn phải tập huấn ít nhất 08 giờ mỗi năm.
Một người có thể làm cho hai công ty chứng khoán không?
Không. Luật Chứng khoán Điều 98 cấm người hành nghề đồng thời làm việc cho từ 02 công ty trở lên, và cấm mở tài khoản giao dịch ở công ty chứng khoán khác nơi mình làm (trừ khi nơi mình làm không có nghiệp vụ môi giới).
Đã đạt CFA Level I có phải học chứng chỉ phân tích báo cáo tài chính không?
Không cần, vì CFA bậc I tương đương chứng chỉ Những vấn đề cơ bản và Phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp (Thông tư 135/2025 Điều 4). Các chứng chỉ còn lại vẫn phải có.
Thi sát hạch mấy lần một năm?
Năm 2026 Hội đồng thi đã thông báo bốn đợt (đợt III tại TP.HCM tháng 10, đợt IV tại Hà Nội tháng 11). Lịch cụ thể đăng trên ssc.gov.vn và srtc.org.vn.
CFA® là nhãn hiệu của CFA Institute. Vietdemy không liên kết với UBCKNN, SRTC hay CFA Institute. Thông tin tra cứu đến 02/11/2026.
