Đọc hiểu báo cáo tài chính trong 30 phút: giới thiệu khoá sắp mở
Mục lục (7 phần)
Một bộ báo cáo tài chính có thể dài hàng chục trang, đầy thuật ngữ và con số. Nhiều người mở ra, đọc vài dòng doanh thu, lợi nhuận rồi đóng lại, trong khi những điều quan trọng nằm ở chỗ khác. Bài này giới thiệu khoá Đọc hiểu báo cáo tài chính sắp mở trên Vietdemy, dành cho người muốn đọc hiểu báo cáo tài chính của một công ty một cách có thứ tự. Khoá đang được soạn; nội dung dưới đây mô tả theo đề cương dự kiến và có thể điều chỉnh khi khoá chính thức mở. Khoá mang tính giáo dục, không phải tư vấn đầu tư.
Vì sao báo cáo tài chính khó đọc
- Không biết bắt đầu từ đâu.Đọc từ trang đầu tới trang cuối thì mất cả buổi mà không rút ra được gì.
- Thuật ngữ kế toán.Doanh thu khác dòng tiền, lợi nhuận khác tiền mặt, tài sản ngắn hạn khác tài sản dài hạn.
- Con số đứng một mình không nói gì.Lợi nhuận tăng là tốt hay xấu còn tuỳ doanh thu, nợ và dòng tiền đi cùng.
- Bỏ qua thuyết minh.Những giải thích quan trọng về hàng tồn kho, khoản phải thu, nợ vay thường nằm ở phần thuyết minh.
Theo chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành ở Việt Nam, bộ báo cáo tài chính năm thường gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ và bản thuyết minh báo cáo tài chính. Mỗi phần trả lời một câu hỏi khác nhau, và đọc chúng cùng nhau mới thấy bức tranh đầy đủ.
Đọc hiểu báo cáo tài chính theo lộ trình 30 phút
Chữ ký dự kiến của khoá là "Đọc báo cáo của một công ty trong 30 phút": một thứ tự đọc cố định, mỗi bước có câu hỏi cần trả lời, để bạn đi từ tổng quan tới chi tiết mà không lạc. Ba mươi phút là để có cái nhìn đầu tiên đủ rõ và danh sách câu hỏi cần tìm hiểu thêm, không phải để kết luận về một công ty.
| Phút (dự kiến) | Đọc phần nào | Câu hỏi cần trả lời |
|---|---|---|
| 0-5 | Thông tin chung, ý kiến kiểm toán (nếu có) | Công ty làm gì, báo cáo có được kiểm toán không, có lưu ý nào? |
| 5-12 | Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh | Doanh thu, biên lợi nhuận gộp, chi phí và lợi nhuận thay đổi thế nào so với kỳ trước? |
| 12-20 | Bảng cân đối kế toán | Tài sản chủ yếu là gì, nợ nhiều hay ít so với vốn chủ, tiền và khoản phải thu biến động ra sao? |
| 20-26 | Báo cáo lưu chuyển tiền tệ | Lợi nhuận có đi kèm dòng tiền từ hoạt động kinh doanh không, tiền đi vào đầu tư hay trả nợ? |
| 26-30 | Thuyết minh chọn lọc | Những khoản biến động lớn được giải thích thế nào, cần hỏi thêm gì? |
Nội dung dự kiến của khoá
Ba báo cáo và mối liên hệ giữa chúng
Dự kiến giải thích từng báo cáo bằng ngôn ngữ đời thường, rồi chỉ ra cách chúng nối với nhau: lợi nhuận đi vào vốn chủ sở hữu, thay đổi khoản phải thu và hàng tồn kho làm dòng tiền khác lợi nhuận.
Vài chỉ số đủ dùng
Thay vì học hàng chục tỉ số, khoá dự kiến tập trung vào nhóm nhỏ trả lời câu hỏi lớn: khả năng sinh lời (biên lợi nhuận gộp, biên lợi nhuận ròng), sức khoẻ tài chính (nợ trên vốn chủ, khả năng thanh toán), hiệu quả vận hành (vòng quay hàng tồn kho, số ngày thu tiền) và chất lượng lợi nhuận (so lợi nhuận với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh).
Một ví dụ giả định: công ty A báo lợi nhuận tăng mạnh, nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm và khoản phải thu tăng nhanh hơn doanh thu. Điều đó chưa nói lên công ty xấu, nhưng là một câu hỏi đáng tìm hiểu: khách hàng có đang trả chậm hơn không, chính sách bán chịu có thay đổi không?
Dấu hiệu cần hỏi thêm
Dự kiến có danh sách các dấu hiệu nên đọc kỹ thuyết minh hoặc hỏi thêm, như ý kiến kiểm toán có ngoại trừ, giao dịch với bên liên quan lớn, thay đổi chính sách kế toán.
Điểm khác của khoá
- Một thứ tự đọc dùng lại đượccho mọi công ty, thay vì những mẹo rời rạc.
- Đặt câu hỏi, không vội kết luận.Kết quả của 30 phút là danh sách câu hỏi đúng.
- Cho người không làm kế toánnhân viên kinh doanh đọc báo cáo của khách hàng, người đi phỏng vấn tìm hiểu công ty, nhà đầu tư cá nhân mới bắt đầu.
Khoá học dành cho ai và không dành cho ai
Phù hợp với:
- Người đi làm cần đọc báo cáo của khách hàng, nhà cung cấp, đối tác.
- Sinh viên kinh tế, tài chính muốn có cách đọc thực hành trước khi đi sâu. Nếu sau này bạn muốn học phân tích báo cáo tài chính ở mức chuyên sâu, bài tự học CFA Level I bằng tiếng Việt giới thiệu một hướng đi.
- Nhà đầu tư cá nhân mới bắt đầu muốn hiểu doanh nghiệp trước khi đọc các bình luận thị trường.
Không dành cho:
- Người cần lập báo cáo tài chính hoặc học nghiệp vụ kế toán.
- Người tìm khuyến nghị mua bán cổ phiếu. Khoá không đưa ra khuyến nghị đầu tư.
- Người chuẩn bị các kỳ thi chuyên môn như ACCA; bài ACCA là gì giải thích con đường đó.
Câu hỏi thường gặp
Không học kế toán có đọc hiểu báo cáo tài chính được không?
Được, ở mức đọc để hiểu và đặt câu hỏi. Khoá dự kiến giải thích thuật ngữ bằng ngôn ngữ đời thường và đi theo một thứ tự đọc cố định.
30 phút có đủ để đánh giá một công ty không?
Không. Ba mươi phút cho bạn cái nhìn đầu tiên và danh sách câu hỏi; đánh giá đầy đủ cần thêm thông tin về ngành, đối thủ, ban lãnh đạo và nhiều kỳ báo cáo.
Khoá có hướng dẫn chọn cổ phiếu không?
Không. Khoá mang tính giáo dục về cách đọc báo cáo, không khuyến nghị mua bán chứng khoán.
Khi nào khoá mở?
Khoá đang được soạn. Ngày mở, giá và đề cương chính thức sẽ cập nhật trên trang khoá học.
Theo dõi khoá sắp mở
Hãy xem trang khoá Đọc hiểu báo cáo tài chính để biết ngày mở và đề cương chính thức. Trong lúc chờ, hãy tải báo cáo tài chính năm gần nhất của một công ty bạn quan tâm và thử trả lời câu hỏi ở 5 phút đầu: công ty làm gì và báo cáo đã được kiểm toán chưa.
Nội dung bài viết và khoá học mang tính giáo dục, không phải tư vấn đầu tư, tài chính hay kế toán, và không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán nào. Công ty trong ví dụ là giả định. Nội dung khoá mô tả theo đề cương dự kiến và có thể thay đổi khi mở.
