Data Sufficiency là gì? Cách làm từng bước và 5 bẫy lớn
Mục lục (11 phần)
Data Sufficiency là dạng câu lạ nhất với người mới. Đề không hỏi đáp số. Đề hỏi bạn có đủ dữ kiện để trả lời hay không. Bài này hướng dẫn cách làm từng bước với cây quyết định AD / BCE, và các bẫy làm người giỏi toán vẫn chọn sai. Mọi ví dụ trong bài do Vietdemy tự soạn.
Data Sufficiency là gì?
Mỗi câu có một câu hỏi và hai mệnh đề đánh số (1), (2). Bạn chọn trong năm lựa chọn cố định, với ý nghĩa sau:
| Chữ cái | Ý nghĩa |
|---|---|
| A | Chỉ mệnh đề (1) đủ, mệnh đề (2) không đủ |
| B | Chỉ mệnh đề (2) đủ, mệnh đề (1) không đủ |
| C | Riêng lẻ không đủ, ghép lại mới đủ |
| D | Mỗi mệnh đề riêng đều đủ |
| E | Ghép lại vẫn không đủ |
Đây là cách diễn đạt của Vietdemy. Khi làm đề chính thức, bạn sẽ thấy cách diễn đạt của GMAC.
Cách làm từng bước với cây AD / BCE
- Xét riêng (1).Nếu đủ, đáp án chỉ có thể là A hoặc D. Nếu không đủ, đáp án là B, C hoặc E.
- Xét riêng (2).Quên (1) đi. Xếp kết quả vào nhánh đã có.
- Chỉ ghép khi cả hai đều không đủ.Ghép lại đủ thì C, không đủ thì E.
Ví dụ làm mẫu
Một kho chỉ xuất hai loại hàng là gạo và cà phê. Hỏi: tuần trước kho xuất bao nhiêu thùng cà phê? (1) Tổng cộng 120 thùng. (2) Số thùng gạo gấp ba số thùng cà phê.
- (1): một phương trình hai ẩn, có nhiều cặp số thoả. Không đủ, còn B, C, E.
- (2): chỉ có tỉ lệ, chưa có quy mô. Không đủ, còn C, E.
- Ghép: 3c + c = 120, nên c = 30. Đủ. Đáp án C.
Câu hỏi giá trị và câu hỏi có / không
Với câu hỏi giá trị, đủ nghĩa là chốt được một con số duy nhất. Với câu hỏi có / không, đủ nghĩa là câu trả lời luôn cùng một kiểu. Trả lời "không" chắc chắn vẫn là đủ.
Ví dụ: hỏi số xe v có lớn hơn 15 không. Điều kiện "v không quá 14" cho câu trả lời luôn là không. Đó là đủ.
Năm bẫy lớn
Bẫy C: ghép lại trông rất đủ
Trước khi chọn C, hãy kiểm tra xem một điều kiện có đủ khi đứng một mình không. Nhiều câu ghép được, nhưng một điều kiện đã đủ từ trước.
Bẫy E: nhiều số nhưng thiếu một đại lượng
Lợi nhuận bằng doanh thu trừ chi phí. Có doanh thu và một phần chi phí, chưa có đủ. Viết công thức ra, gạch các phần đã biết, xem còn thiếu gì.
Bẫy giấu dấu
x bình phương bằng 9 cho x bằng 3 hoặc -3. x lập phương bằng 27 chỉ cho x bằng 3. Với bình phương, luôn thử số âm.
Bẫy trùng lặp
Hai mệnh đề đôi khi chỉ nói một ý theo hai cách. Viết gọn từng mệnh đề, bạn sẽ thấy ngay.
Bẫy tỉ lệ không có quy mô
Một đại lượng tăng 10% và đại lượng khác giảm 10% không cho phép so sánh giá trị tuyệt đối. Nhưng khi đề hỏi tỉ lệ, bạn có thể không cần biết tổng: số đúng hẹn gấp 19 lần số trễ thì tỉ lệ trễ là 5%, dù tổng đơn là bao nhiêu.
Cách thử số để bác nhanh
Để chứng minh một điều kiện chưa đủ, chỉ cần tìm hai bộ giá trị cùng thoả điều kiện nhưng cho hai kết quả khác nhau. Thử theo thứ tự: số nhỏ dương, số 0 nếu được phép, số âm nếu được phép, số rất lớn.
Thêm một ví dụ làm mẫu: câu có / không với bẫy dấu
Cho x và y là hai số nguyên khác 0. Hỏi: tích xy có dương không? (1) x / y dương. (2) x + y dương.
- Xét (1): thương của hai số dương khi và chỉ khi chúng cùng dấu. Cùng dấu thì tích dương. Câu trả lời luôn là có, nên (1) đủ. Đáp án còn A hoặc D.
- Xét (2), che (1) đi: x = 3, y = 2 cho tích dương. x = 5, y = -1 có tổng dương nhưng tích âm. Hai kết quả khác nhau nên (2) chưa đủ.
- Đáp án A.
Đại lượng tối thiểu của từng công thức
Muốn biết có đủ dữ kiện hay chưa, bạn cần thuộc mỗi công thức cần những gì. Đây là bảng tóm tắt:
| Đề hỏi | Cần tối thiểu | Có thể rút gọn khi |
|---|---|---|
| Phần trăm, tỉ lệ | Tử số và mẫu số | Có quan hệ giữa các phần, ví dụ số này gấp mấy lần số kia |
| Phần trăm thay đổi | Mức cũ và mức mới | Có mức cũ và mức chênh |
| Trung bình | Tổng và số phần tử | Biết tổng và số phần tử của từng nhóm |
| Thời gian hoàn thành | Khối lượng và tốc độ | Biết tốc độ chung của các máy |
| Lợi nhuận | Doanh thu và tổng chi phí | Biết biên lợi nhuận và doanh thu |
Cách dùng bảng: viết công thức ra nháp, gạch các phần đề đã cho, xem phần còn thiếu có nằm trong điều kiện (1) hoặc (2) hay không. Thói quen này loại được phần lớn lỗi chọn C vội vàng.
Câu dạng tỉ lệ thì vì sao hay chọn nhầm?
Người làm đề thường muốn tìm số cụ thể, nên khi chỉ có một quan hệ tỉ lệ, họ nghĩ chưa đủ dữ kiện. Trong khi đó, câu hỏi về tỉ lệ thường chỉ cần quan hệ giữa các phần. Ngược lại, câu hỏi về số lượng tuyệt đối lại không thể trả lời bằng tỉ lệ. Trước khi kết luận, bạn hãy đọc lại xem đề đang hỏi một con số hay một tỉ lệ.
Nhịp làm bài
Trung bình toàn phần thi là 2 phút 15 giây một câu. Nếu quá 3 phút mà chưa thấy hướng, bạn dùng cây AD / BCE để loại phần đã chắc, chọn trong phần còn lại, đánh dấu và đi tiếp. Việc xét xong (1) đã giúp bạn loại được một nửa đáp án.
Luyện thế nào để tiến bộ?
Bắt đầu với câu dễ để quen cây AD / BCE, rồi tăng độ khó. Mỗi câu sai, ghi lại lý do cụ thể: chọn C khi (1) đã đủ, quên số âm, hay thiếu đại lượng. Khoá Data Insights chuyên sâu có 30 câu Data Sufficiency theo ba mức cùng lời giải tiếng Việt, và các dạng câu khác của phần thi. Muốn luyện thêm, bạn có thể dùng ngân hàng câu miễn phí.
Câu hỏi thường gặp
Có phải luôn cần tính ra đáp số?
Không. Chỉ cần biết có chốt được một giá trị, hoặc một câu trả lời nhất quán, hay không. Dừng tính sớm giúp bạn tiết kiệm thời gian.
Khi (1) đủ, có cần xét (2) không?
Có. Đáp án có thể là A hoặc D, nên bạn vẫn phải xét (2) khi đứng riêng.
Hai mệnh đề có thể mâu thuẫn nhau không?
Trong đề được soạn đúng, hai mệnh đề không mâu thuẫn. Nếu ghép lại ra vô lý, nhiều khả năng bạn đã tính sai.
GMAT™ is a registered trademark of the Graduate Management Admission Council™. The Graduate Management Admission Council does not endorse, and is not affiliated with the owner or content of Vietdemy. Các câu ví dụ trong bài do Vietdemy tự soạn.
